ปักษ์ แปลว่า ข้าง, ฝ่าย, ส่วน
ปักษ์ หมายถึง ครึ่งหนึ่งของเดือนตามจันทรคติ
โดยเดือนหนึ่งแบ่งออกเป็น ๒ ปักษ์ คือ ข้างขึ้นกับ
ข้างแรม ปักษ์ละ ๑๕ วัน มีคำเรียกโดยเฉพาะ คือ
– ข้างขึ้น เรียก ศุกลปักษ์บ้าง ชุณหปักษ์บ้าง
ซึ่งแปลว่า ฝ่ายขาว, ฝ่ายสว่าง คือระยะที่แสงเดือน
สว่างขึ้นเรื่อย ๆ จนเต็มดวง ที่เรียกว่า จันทร์เพ็ญ
– ข้างแรม เรียก กาฬปักษ์ แปลว่า ฝ่ายดำ,
ฝ่ายมืด คือระยะที่แสงเดือนมืดลงเรื่อย ๆ จนมืด
สนิท